Pasen met het Radio Filharmonisch Orkest

Door Ewa Maria Wagner

 

Het is al uitzonderlijk dat het Radio Filharmonisch Orkest op Eerste Paasdag live speelt, en het feit dat concertmeester Nadia Wijzenbeek en 1ste soloklarinettist Arjan Woudenberg ook nog solo spelen, geeft dit concert niet alleen een feestelijk maar ook een familiair karakter. De twee orkestleden zijn goede bekenden voor de concertbezoekers van het Radio Filharmonisch Orkest en presenteren zich nu in twee bijzondere solostukken. Aarzel dus niet en kom met je moeder, vader, schoonfamilie, kinderen, vrienden en/of buren naar het Concertgebouw!

 

Spontane kroonluchter

Speels en blijmoedig is de muziek deze ochtend. De Dans van de zalige geesten uit Christoph Willibald Glucks opera Orfeo ed Euridice waarmee het concert begint, is vanwege zijn schoonheid een van de bekendste werken van Gluck. Ook het laatste werk op het programma, de vierde symfonie uit de reeks die Joseph Haydn in Londen componeerde, is een zeer opgewekt werk met joviale thema’s en dartele melodieën. Deze symfonie heeft de bijnaam miracle gekregen na een incident met een kroonluchter die spontaan van het plafond viel terwijl de concertbezoekers applaudisserend naar het podium liepen om de musici toe te juichen. Een wonder dat het enthousiaste publiek ongedeerd bleef! Echte Haydnkenners betwisten of de Symfonie nr. 96 daadwerkelijk werd uitgevoerd toen zich dit mirakel voordeed, maar soit...

 

Historische waarde

Hopelijk zijn de kroonluchters in het Concertgebouw goed verankerd en ontdekt het publiek nog voordat Haydn gespeeld wordt, de wonderbaarlijke muziek van Johann Stamitz. Deze Tsjechische componist verhief de klarinet tot een solo-instrument. Arjan Woudenberg vertelt:

"Johann Stamitz was een van de eerste componisten die een soloconcert schreef voor het pas ontwikkelde instrument met een enkel riet op een vast mondstuk in combinatie met een cilindrische houten buis. Juist omdat het werk een historische waarde heeft voor ons klarinettisten en bovendien een mooi werk van een onbekende Mannheimer is, past het goed bij onze kerntaak als Radio Filharmonisch Orkest. Aangezien we als groot orkest ons meestal op het hoogromantische tot eigentijdse repertoire storten is het spannend om voor dit concert te werken aan een stuk uit de stijlperiode tussen barok en klassiek, met een dirigent die uit de barokscene komt. Ik heb hulp ingeschakeld van muziektheoreticus Marius Lindeijer uit Wijhe, die twee cadenzen voor mij heeft geschreven en nog wat tips heeft gegeven over de uitvoeringspraktijk uit die periode. Bijvoorbeeld de speelmanier van voorslagen en versieringen. Opvallend aan het stuk is dat de thema's in de solopartij altijd thetisch beginnen, dat wil zeggen op een zwaar maatdeel. Er is in het hele stuk maar een arsis te horen in het laatste deel, de opmaat die altijd latent aanwezig is, maar nooit klinkt."

Over zijn instrument zegt Arjan Woudenberg: "Sinds een maand of twee speel ik op nieuwe instrumenten van de firma Herbert Wurlitzer. Deze firma toonde een grote betrokkenheid nadat mijn instrumenten in april vorig jaar werden gestolen uit Vredenburg en stuurde mij uit eigen beweging twee sets nieuwe instrumenten om uit te proberen. Het is een eer om tijdens Het Zondagochtend Concert te mogen soleren, en dat ook nog op Pasen. Wie weet gebeurt er een wonder."

 

Nadia's romance met een Romanze

Het derde stuk op het programma is de slechts 9 minuten durende Vioolromanze van Ludwig van Beethoven. Nadia Wijzenbeek over haar affiniteit met dit stuk:

"Beethoven schreef twee Romanzen voor viool en orkest. De Romanze in F die ik deze ochtend ga spelen, is de meest lyrische van de twee. Over de ontstaansgeschiedenis van dit werk is weinig bekend. Beethoven schreef het waarschijnlijk in 1798, maar het zou ook eerder kunnen zijn geweest. Wellicht was het een tweede deel voor een eerste poging tot een vioolconcert. Dat er weinig over bekend is, neemt niets weg van de populariteit van dit stuk."

"Beide Romanzen hebben een bijzondere plek in mijn hart. In mijn eerste jaar aan het Conservatorium van Amsterdam speelde ik ze een heel seizoen lang met een jeugdorkest uit Groningen, het Haydn Jeugd Strijk Orkest. Het is daarom aan de ene kant een feest der herkenning, aan de andere kant een mooie uitdaging om het stuk met een frisse blik te benaderen tijdens de uitvoering met het Radio Filharmonisch Orkest."

 

Misschien heb je al kaarten besteld. Ben je elders voor een Paasontbijt uitgenodigd, ga je met de auto ergens naartoe of ga je lekker in bed ontbijten, dan kan je altijd nog live op NPO Radio 4 van ons genieten: via radio, tablet of smartphone. Hoe dan ook begint het Paasfeest met het Zondagochtend Concert en het Radio Filharmonisch Orkest – ook voor jou!

 


Het Zondagochtend Concert

Zondag 16 april, 11.00 uur

Concertgebouw, Amsterdam

Radio Filharmonisch Orkest
Federico Maria Sardelli dirigent
Arjan Woudenberg klarinet
Nadia Wijzenbeek viool

Programma:

C.W. Gluck - uit 'Orfeo ed Euridice' 
- Ouverture
- Dans van de zalige geesten
J. Stamitz - Klarinetconcert in Bes
L. van Beethoven - Vioolromance nr. 2
J. Haydn - Symfonie nr. 96, 'Miracle'

 

Meer informatie vind je hier.

 

 

Deel dit artikel
RFO