Radio Filharmonisch Orkest in de pers, seizoen 2010-2011
"Radio Filharmonisch Orkest en dirigent Jaap van Zweden bewezen weer hun onvervangbare kwaliteit op het gebied van de nieuwe muziek"
(de Volkskrant, Bela Luttmer, 6 juni 2011; over de laatste NTR ZaterdagMatinee van het seizoen)
> Voor meer recensies, kijk op http://www.mco.nl/page/uit-de-pers
"In één woord overweldigend - bloedstollende ervaring"
NTR-ZaterdagMatinee 23 april 2011. Gustav Mahler: Adagio uit Symfonie nr.10; Braunfels: Te Deum
Aan de dramatische opbouw is te horen dat Braunfels goed thuis was in de opera. Markus Stenz, de toekomstige chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest, deed de partituur in geuren en kleuren uit de doeken. Samen met de fantastisch spelende musici gaf hij het volle gewicht aan de weelderige instrumentatie en de soms wagneriaanse harmonieën. Hij geneerde zich niet voor de ronkende uitroeptekens die Braunfels meende te moeten plaatsen in zijn vurige hoop op een betere wereld. Een hoofdrol was weggelegd voor het Groot Omroepkoor, versterkt met leden van het Staatskoor Latvija. Het zong de complexe, vaak gevaarlijk open liggende partij in één woord overweldigend. De sopraan Meagan Miller en de tenor Roy Cornelius Smith hielden zich voortreffelijk staande in het orkestgeweld. Een hele prestatie gezien hun buitengewoon griezelige partijen.
Het concert begon toepasselijk met het Adagio uit Mahlers onvoltooide Tiende symfonie. De angstschreeuw daarin is na precies honderd jaar nog steeds niet uitgewerkt. Een bloedstollende ervaring, mede dankzij het spannende en meesterlijk geconcentreerde orkestspel. (De Telegraaf, Eddie Vetter - dinsdag 26 april 2011)
Hector Berlioz: La damnation de Faust, NTR ZaterdagMatinee 5 februari 2011, o.l.v. Charles Dutoit
De Telegraaf, Frederike Berntsen, 08 02 2011
"FAUST IN HET GAREEL - Voor het Radio Filharmonisch Orkest betekende Berlioz’ partituur een schatkist met de fraaiste klankjuwelen, opgepoetst onder leiding van Charles Dutoit. De vierenzeventigjarige Fransman vergastte de volle Amsterdamse zaal op een elastische interpretatie, niettemin goed in het gareel gehouden, voorzien van een gedragen ondertoon en waardevolle momenten. Ook het Groot Omroepkoor liet zich van zijn beste kant zien, rondborstig en met gulle mengklanken. De duivel, Mefistofeles, stond dit weekeinde in de schoenen van Sir Willard White, die met diepdonkere stem en effectieve lichaamstaal geen twijfel liet bestaan over de kracht van macht en misleiding."
NRC Handelsblad, Mischa Spel, 07 02 2011
"STRENGE DUTOIT LEIDT KRACHTIGE 'DAMNATION' - Confronterend: het Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor brachten pas een stunt-cd uit met Berlioz’ legende dramatique La damnation de Faust onder de ademende leiding van Bernard Haitink. Zaterdag was hetzelfde werk geprogrammeerd, nu onder de strengere Charles Dutoit, specialist in het Franse repertoire. Overkoepelend had Dutoit het orkest soms iets losser mogen laten, opdat de zangers meer ruimte kregen, of opdat het geheel iets puntiger in plaats van overweldigend zou hebben uitgepakt. Vocaal was deze Matinee een triomf; de zoveelste voor castingdirector Mauricio Fernández én voor het geweldige Groot Omroepkoor. De grootste attractie vormde bas Willard White: een Mefisto met dondercharisma en enorme theatrale présence."
Lof voor Legende (De Nederlandse Opera) van Peter-Jan Wagemans:
"Wat dirigent Reinbert de Leeuw en het Radio Filharmonisch Orkest in en buiten de orkestbak ontketenen, grenst soms aan het ongelooflijke.” (de Volkskrant, Frits van der Waa, 4 februari 2011) “Het tot de tanden gewapende Radio Filharmonisch Orkest geeft de partituur het volle pond onder leiding van Reinbert de Leeuw, die de uiteenlopende sferen gedreven in elkaar over laat vloeien.” (De Telegraaf, Eddie Vetter, 4 februari 2011) “Legende was in 2008 al in concertante vorm te horen in de ZaterdagMatinee, toen dirigent Jaap van Zweden, het Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor en solisten zich mochten verheugen in een verrassend grote publiek bijval. Bij opera’s van Nederlandse componisten ligt dat niet voor de hand. Pierre Audi, artistiek directeur van DNO, was zo onder de indruk dat hij Legende graag scenisch wilde opvoeren. Zijn instinct was juist. Ook gisteren kreeg Wagemans veel applaus, evenals het koor van DNO, de solisten en het Radio Filharmonisch Orkest.” (Het Parool, Erik Voermans, 3 februari 2011)
Over Parsifal, n.a.v. nieuwe enscenering bij De Munt, Brussel
"Muzikaal is Haenchens interpretatie met het orkest van de Munt minder dramatisch dan de grootse concertante Parsifal die Jaap van Zweden vorige maand in het Concertgebouw realiseerde met het sonoorder klinkend Radio Filharmonisch Orkest." (NRC Handelsblad, 31 januari 2011) "Toch haalde deze Parsifal het niet bij de glanzende concertante die Jaap van Zweden recent neerzetten in Amsterdam." (de Volkskrant, 29 januari 2011)
Artistiek manager Wouter den Hond: "Geweldig dat het MCO is 'gered'"
"Het is geweldig dat het MCO is 'gered', gezien de garantie door de minister van maximaal veertien miljoen euro, als eerste stap. Mijn taak is echter niet het vinden van nieuwe, noodzakelijke geldstromen. Wel mag ik doorgaan met het vormgeven van het artistieke beleid, zoals planning van de concerten van de twee orkesten, programmering in samenwerking met de dirigenten, overleg met de programmeurs van de diverse omroepen, planning van de tournees en cd-opnamen. Je moet als artistiek manager behoorlijk ver vooruitdenken, op dit moment worden de afspraken met de dirigenten voor het seizoen 2013-2014 al vastgelegd!" Den Hond kent het MCO van binnenuit: vanaf 1994 was hij violist bij het RFO. Of het een nadeel is dat hij geen managementachtergrond heeft? "Nee hoor, er is voldoende knowhow bij mijn nieuwe collega's, zowel bestuurlijk als musicologisch en op het gebied van management. Voor sommige zaken is het juist een voordeel dat ik musicus ben zoals in het overleg met de dirigenten. Het is fantastisch om nu op dit niveau met die mensen te mogen werken." (de Gooi- en Eemlander, 27 januari, foto: Studio Kastermans)
Componist Peter Jan Wagemans over bezuinigingen en het Radio Filharmonisch Orkest:
"In 2014 is het afgelopen. Dat moeten we ons goed realiseren. Als de bezuinigingen doorgaan, houden we vijf orkesten over, waarvan twee in de Randstad. Dan gaat de Nederlandse Opera door de knieën, want de orkesten spelen hier 'gratis' en dat kan dan niet meer. Ik ben er maanden depressief van geweest. Ik voel me ook bijna bedremmeld als ik de musici van het Radio Filharmonisch Orkest zie. Moeiteloos brengen ze de partituur tot leven, met een ongelooflijke klank, kennis en betrokkenheid. Eén van de beste orkesten ter wereld, maar toch denk ik: jullie gaan er straks allemaal aan. En dan durf ik ze bijna niet meer aan te kijken." (Het Parool, 26 januari 2011) >> meer over zijn opera Legene bij DNO met het RFO
Jaap van Zweden in de serie Kunstenaars over Kunstenaars (de Volkskrant, 21 januari 2011):
"Een kwarteeuw geleden kocht Jaap van Zweden zijn eerste Appel. Op afbetaling, anders lukte het niet. Trots was hij, de jonge concertmeester van het Concertgebouworkest. Niet alleen vanwege die Appel, maar ook omdat hij de hand had weten te leggen op een doek uit 1960, zijn geboortejaar. Inmiddels bezit Van Zweden er drie. De eerste Appel siert de living van zijn huis in het Gooi. De twee andere hangen aan de muur in Dallas. Daar, in Texas, ging hij in 2008 als chef-dirigent aan de slag. Tot hij volgend jaar bij het Muziekcentrum van de Omroep vertrekt, combineert Van Zweden die post met het chefschap van het Radio Filharmonisch Orkest. (...) Vlammend, uitbundig, magistraal - de recente Wagnermatinees met het Radio Filharmonisch Orkest zijn het buitenland niet ontgaan. Het moet raar lopen, fluisteren kenners, wil Van Zwedens carrière via Dallas niet voeren naar een Amerikaans of Europees toporkest."
de Volkskrant, Guido van Oorschot, 17 januari 2011:
"Een klagende viool, een strijkorkest dat stut en troost en gloeit - zie dan maar onberoerd te blijven. Al helemaal als Alina zich ermee bemoeit. Deze Russische is pas 25, heeft geen shoah gekend, maar bespeelt haar snaren met een sprakeloos makende empathie. In Bartóks Concert voor orkest heerste evenmin de 'triomf van de middelmaat'. Het Radio Filharmonisch Orkest hield zich fier staande in een stuk dat de orkestr
ale veelkleurigheid en virtuositeit thematiseert." (****)
TOEGANKELIJK TOPGENOT (nrc.next, 10 januari 2011):
"Vorige maand reikte dirigent Bernard Haitink een cd uit aan de jongste musicus in het Radio Filharmonisch Orkest. Een symbolische daad. De cd bevat een liveopname van Berlioz' La Damnation de Faust door het Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor en een vocale topcast. Wie erbij was in juni 1999 zal zich de avond zeker nog levendig herinneren. De dubbel-cd van die concertuitvoering is nu verkrijgbaar voor tien euro. Het geld dat de cd binnenbrengt, komt daardoor integraal ten goede aan het door zware bezuinigingen bedeigde Muziekcentrum van de Omroep. Tien euro voor tweeënhalf uur artistiek topgenot, toegankelijk voor allen. En nu maar hopen dat dat staatssecretaris Halbe Zijlstra inderdaad als muziek in de oren klinkt."
PRIMEUR VOOR HAITINK (Het Parool, Erik Voermans, 20 december 2010):
"Haitink was er wat huiverig voor geweest in 1999. Hij had al zo lang niet meer voor het orkest gestaan en wist eerlijk gezegd niet goed wat de musici waard waren. Voor trouwe volgers van het RFO was dat een verbazingwekkende mededeling. Kennelijk was Haitink niet op de hoogte van de heldendaden die het orkest zo'n beetje op wekelijkse basis in de Zaterdagmatinee verrichtte. Maar zijn aanvankelijke aarzeling bleek koudwatervrees te zijn. Het concert dat in juni 1999 plaatsvond, was volgens Martijn Sanders zefls een van zijn 'mooiste herinneringen aan de ensembles van het Muziekcentrum van de Omroep in de periode dat ik directeur van het Concertgebouw was.' De opname is een primeur voor Haitink en een mooie aanvulling op zijn inmiddels imposante discografie. Maar het Radio Filharmonisch Orkest mag dan nog zo mooi spelen en het Groot Omroepkoor mag dan nog zo fraai zingen, een Damnation-uitvoering is pas werkelijk geslaagd als ook de bijdragen van de vocale solisten de noten alle eer aandoen. Thomas Quasthoff is als Méphistophélès in ieder geval volledig op zijn plaats. Veel duivelser zal die rol zelden zijn gezongen." (***)
Over Wagners Parsifal o.l.v. Jaap van Zweden (Zaterdagmatinee 11 december 2010)
>> meer info
Jubelorkanen voor Jaap van Zweden en Robert Holl: "In de actuele discussie over de omroeporkesten kun je afvragen of het Radio Filharmonisch Orkest dit repertoire wel moet doen. Daar hebben we immers De Nederlandse Opera en de Nationale Reisopera al voor. Bovendien zette de Matinee in 1992 en 1993 ook al Parsifal enLohengrin op het affiche, op verzoek van de toenmalige chef-dirigent van het RFO, Edo de Waart. Maar de zaal stroomt steeds mudvol en zaalbezetting is toch één van de criteria waarmee saatssecretaris Halbe Zijlstra gaat werken? De vraag is bovendien geheel onzinnig gezien het enorme enthousiasme van al die drommen liefhebbers. En hoe vaak komt het bij DNO nou voor dat in één productie Wagnerzangers van het formaat van Katarina Dalayman, Falk Struckmann, Robert Holl en Klaus Florian Vogt naast elkaar staan? Dit was kortom weer eens zo'n typische, eenmalige en unieke Matinee-bezetting die je in Nederland nergens anders tegenkomt. Hulde voor de casting." (Trouw, Peter van der Lint)
Sublieme Parsifal: "Jaap van Zweden verdient een plaats in de eregalerij van de beste Parsifal-dirigenten. Hij straalt rust en overwicht uit met feilloos gekozen tempi waarin de muziek kan ademen en de tijd krijgt om de overweldigende schoonheid en dramatiek te openbaren. Hat Radio Filharmonisch Orkest speelt formidabel in alle gelederen, met een prachtig verzadigde en toch heldere strijkersklank en schitterende nuances in de blazers. (De Telegraaf, Eddie Vetter)
Parsifal Van Zweden is een topproductie: "Voor het Radio Filharmonisch Orkest, twee koren, negentien solisten en de dirigent was er uitzonderlijk veel publieke bijval." (NRC, Kasper Jansen)
Parsifal: een topprestatie in ruim 6 uur: "De drie-eenheid Jaap van Zweden, het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor staat voor magistrale Wagner-opera's. Zonder enscenering, alleen met de muziek en de akoestische volmaaktheid van het Concertgebouw, ligt de weg vrij voor hypergeconcentreerde muzikale ervaringen. Na meer dan zes uur ontlaadde het zich in een onstuitbaar applaus voor in de eerste plaats Jaap van Zweden. Precies op zijn 50ste verjaardag wees hij het Radio Filharmonisch Orkest opnieuw de weg naar een wereldprestatie." (de Volkskrant, Bela Luttmer)