Simone Lamsma speelt opnieuw met Radio Filharmonisch Orkest
Concert 11 september 2010
Violiste Simone Lamsma keert voor de derde maal binnen 12 maanden terug bij het Radio Filharmonisch Orkest. Nu speelt zij het eendelige Eerste Vioolconcert van Karol Szymanowski uit 1917. Dit werk is, evenals tweederde deel van Szymanowski’s kleine oeuvre, geïnspireerd op een literaire tekst. Het concert volgt het surrealistische gedicht Meinacht van Tadeusz Miciński én het Shéhérazade-verhaal.
Simone Lamsma (foto: Theo Rolsma)
Literatuur
Szymanowski (1882-1937) had inmiddels zijn eigen lyrische stijl gevonden. Zijn mystiek doet denken aan die van Skrjabin. Szymanowski gebruikt in dit concert chromatische melodieën en een kleurig en verfijnd orkestpalet. De solopartij speelt zich grotendeels af in hoge ligging. Er zijn vijf onderdelen met een afwisseling van intieme passages en snelle, groots opgezette gedeelten. Na een enorme climax volgt in het vierde deel een buitengewoon virtuoze cadens. Het werk eindigt heel verstild.Weerschijn
Richard Rijnvos (1964) schreef een serie Riflessi. Deze letterlijk ‘weerschijn’- stukken zijn allemaal gekoppeld aan een ‘klassieke’ metgezel. Voor Riflesso sull’aqua is dit Sibelius’ De Zwaan van Tuonela. Rijnvos gebruikt in dit opdrachtwerk voor de ZaterdagMatinee uit 2008 dezelfde instrumentatie. Dus ontbreken fluiten, klarinetten, trompetten en tuba in het orkest. Bij de houtblazers klinken alleen een basklarinet, twee fagotten en één hobo.In het publiek
Rijnvos heeft de strijkers onderverdeeld in kleinere groepen. De koperblazers, vier hoorns en drie trombones, staan in een boog in het publiek opgesteld. Hoewel de althobo een solopartij heeft, is dit werk beslist geen concert. Tijdens het spelen loopt de solist achter de strijkers langs. Soms speelt de hobo in het orkest unisono mee, meestal fungeert hij als een soort echo, een ‘weerschijn’.Opera Sibelius
Dé Finse nationale componist Jean Sibelius (1865-1957) begon in 1893 aan de ouverture voor een opera. Na het lezen van Wagners Oper und Drama was er hij er namelijk van overtuigd dat muziek woorden nodig had. Een schets van het libretto van de opera, Het verbranden van de boot, kreeg echter al geen bijval. Een bezoek aan Bayreuth in 1894 was voor Sibelius aanleiding om zich daarna af te keren van Wagner en opera.Toonschilder
Vervolgens werden Liszts symfonische gedichten zijn voorbeeld. Sibelius beschouwde zichzelf nu als ‘toonschilder’. Hij werkte het materiaal voor de opera om tot de vier Lemminkäinen legendes. De donkere ouverture werd de befaamde Zwaan van Tuonela. Tuonela is het dodeneiland. De relatie van het laatste deel, De terugkeer van Lemminkäinen, tot de opera is onduidelijk.Wagner
De programmering van Leb wohl uit Die Walküre is in deze context enigszins ironisch. Sibelius was waarschijnlijk zo onder de indruk van Wagners opera’s geweest, dat hij zelf van het genre afstapte. Met de aria Leb wohl neemt Wotan aan het eind van de opera afscheid van zijn ongehoorzame dochter Brünnhilde, één van de Walküren. Bij wijze van straf maakt hij haar sterfelijk en verbant haar naar een rots. Omringd door vuur slaapt zij hier totdat een held haar kan bereiken.Zaterdag 11 september 2010
Aanvangstijd: 14:15 uur
Amsterdam: Concertgebouw, Grote Zaal
Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Leif Segerstam
Solisten
Simone Lamsma, viool
Ernest Rombout, althobo
Johan Reuter, bas
Kaarten € 32,50 1e rang / € 28,- 2e rang en reductie
NPS/AVRO/TROS
ZaterdagMatinee
Programma
Richard Rijnvos
Riflesso sull'aqua for English horn & orchestra (herziene versie)
Karol Szymanowski
Concert voor viool en orkest no.1 op.35
Jean Sibelius
Lemminkäinen:De Zwaan van Tuonela op.22 no.2
Lemminkäinen keert huiswaarts op. 22 no.4
Richard Wagner
Die Walküre: 'Leb wohl' (Wotans afscheid)
Laatste aanpassing op dinsdag 23 augustus 2011
