De week van: Laurens Otto

Door Ewa Maria Wagner

Foto's: Alexander van den Tol, Esther de Bruijn, Ronald Knapp en René Knoop

 

In deze eerste aflevering van 'De week van': Laurens Otto, rasmusicus en getalenteerd hoornist in het Radio Filharmonisch Orkest, die regelmatig het Nederlands Blazersensemble en het Koninklijk Concertgebouworkest versterkt. Met gemengde gevoelens. Waarom? Hij heeft recentelijk proefspel gedaan bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest en daar een nieuwe baan gekregen. Na veertien jaar, al in januari 2018, gaat hij de Hilversumse studio’s en het RFO verlaten. Maar er zijn nog meer gebeurtenissen die zijn leven op dit moment in beweging zetten. Een tweede kind is op komst, in de zomer is Laurens ook daarom met zijn gezin van Utrecht naar Houten verhuisd. En dan was er ook nog de intensieve voorbereidingstijd voor de auditie in Rotterdam. Hoe doet hij dat? Wat houdt hem bezig? Laurens licht een tip van de sluier op en onthult ons hoe een succesvol en gelukkig leven er van dichtbij uitziet, tijdens een “gewone” werkweek.

 

Maandag 18 september

De repetitie begint pas om 11.00 uur maar ik ben een paar minuten na 8.00 uur al in de studio. Mijn partijen doornemen, in alle rust inspelen voordat de repetitie begint vind ik belangrijk. Dat is voor mij de basis waarop ik kan terugvallen en waardoor ik mijn werk in het orkest goed kan doen. In het collectief is het namelijk lastiger te controleren wat je doet. 

Thuis houd ik me op dit moment met praktische zaken bezig: hoe de kasten in elkaar geschroefd moeten worden of wanneer ik tijd heb de verlichting op te hangen. Mooie klusjes, maar wel tijdrovend. Hier, in de studio, lukt het me beter om me te concentreren. Vandaag staan Wagners Ouverture Die Meistersinger en Roukens’ Rising phenix op het programma, die gaan we alleen vandaag repeteren en morgen al uitvoeren. We krijgen de Concertgebouw Prijs morgenavond uitgereikt en spelen daar deze twee stukken. Groot feest voor het RFO en een geweldig gevoel van erkenning, ik ben benieuwd hoe het allemaal gaat. Dat gaat natuurlijk niet om mij maar toch ben ik gisteravond nog even naar de kapper geweest.

 

Dinsdag 19 september

Wat een klus die kasten, eindelijk zijn ze klaar. Net op tijd, vanmiddag kregen we bezoek van interieuradviseur, spannend. Ineens peinzen we, mijn vrouw en ik, over wat “onze stijl is” en hoe de sfeer en het “thuis”gevoel ontstaan? De relatie werk – thuis beïnvloedt dagelijks je leven. Het lijkt makkelijk maar is het niet helemaal. Daarbij is vandaag ook nog de keuken gekomen. Ook zoiets – de keuken missen we al bijna vier weken in dit huis, het is eigenlijk kenmerkend voor de hectiek van deze periode. Morgen gaan ze monteren, fingers crossed dat het goed gaat. De feestelijke avond in Amsterdam staat zo haaks op de dozenchaos, dat het soms voelt alsof ik een dubbelleven leid!

 

 

Ik kom in een andere wereld als ik het Concertgebouw inloop, langs de balie naar onze kleedkamers. In de grote zaal zijn de rode stoelen verdwenen, lange tafels met witte lakens en gouden stoelen eromheen maken er een heel andere ruimte van. De borden en het bestek glanzen in het kaarslicht, de bloemen overal zorgen voor een chique sfeer. Het feest hangt in de lucht. Zo’n repetitie voorafgaand is doorgaans rommelig en vergt ook veel geduld. Niet alleen we zijn aan het repeteren, ook het talrijke personeel krijgt steeds aanwijzingen voor de grote avond. Vandaag is de live muziek niet het belangrijkste onderdeel, het draait vooral om de prijsuitreiking en het galadiner voor de belangrijke genodigden van het Concertgebouw. 

De prijsuitreiking is achter de rug en we zijn uitgenodigd in de Spiegelzaal. De echte champagne en heerlijke grand desserts waarmee ze ons na afloop in de spiegelzaal begroeten, bewijzen het. We hebben een belangrijke prestatie geleverd met z’n allen. Iedereen heeft het over Bernard Haitink, ik was ook compleet verrast toen hij op het podium kwam om ons de prijs te geven. Wow! Hij kwam helemaal uit London. Tja, over een paar maanden ga ik dan wel over naar het Rotterdams Philharmonisch maar deze avond heb ik toch maar mooi meegemaakt. 

 

Laurens Otto

Woensdag 20 september

The day after, iedereen is nog een beetje in de roes van gisteren. In de Negende symfonie van Beethoven, die we vandaag beginnen te repeteren voor vrijdag en zondag, zit een prachtige solo voor de vierde hoorn. Het is echt zo'n stuk dat vaak op audities wordt gevraagd en om die reden ook best een beetje beladen. Ik vind het uniek dit vandaag samen met mijn RFO collega’s te spelen. Ook ik zit natuurlijk nog wel met mijn gedachten bij gisteren, maar toen ik vanochtend in de studio weer aan het inspelen was probeerde ik wel weer te focussen op vandaag. Bijkomend is het natuurlijk ook zo dat je al bezig bent met de aankomende veranderingen. De Hilversumse studio’s, mijn dagelijkse omgeving ga ik inwisselend voor de Doelen in mijn geboortestad Rotterdam. Iemand zei nog tegen me gisteren tijdens de borrel ‘zo, je scoort een succes na het andere: nieuwe baan, een tweede kind, leuke schnabbels in gerenommeerde ensembles, hoe doe je dat? Ik vraag me dat eigenlijk ook weleens af.

Ik merk dat ik concessies doe om consequent te kunnen blijven studeren. Dat je een doorzetter moet zijn spreekt denk ik ook voor zich. Op dit moment houdt mijn familie me meer bezig dan de muziek maar ik weet zeker dat dit over een paar weken weer in een andere verhouding zal zijn. Het goed uitoefenen van dit vak verlangt namelijk dat je nooit het instrument te ver uit het vizier hebt. Voor mij is muziek onlosmakelijk verbonden met mijn gezinsleven. Deze twee lijnen vormen mijn leven, ze horen bij elkaar en ze moeten in balans blijven om gelukkig te zijn. 

Na een moeizame start, gaat de repetitie vandaag toch steeds beter. Chef-dirigent Markus Stenz laat ons spelen, de problemen lossen zich vanzelf op. De vonk van Beethovens symfonie slaat al gauw op me over, ik voel een oprechte Freude. Wat een geweldige muziek is het toch! Door de muziek valt alles op zijn plek en ik voel me erg gelukkig een onderdeel te mogen zijn van het orkest. Na afloop, zodra ik in de auto stap, bel ik mijn vrouw en vraag of ik nog boodschappen zal doen onderweg en we overleggen de plannen van de dag. Ik wil nog even thuis studeren, wanneer komt het ‘t beste uit?

Ja, dat is dus die balans waar ik het over had.

 

Donderdag 21 september

Vanochtend stapte ik voor de repetitie met mijn dochter in de auto en bracht haar naar Nieuwegein, waar ze één keer per week naar de oppas gaat bij opa en oma. Een uurtje later, helemaal alleen in de inspeelruimte concentreer ik me op mijn adem. Hoe functioneert mijn embouchure vandaag? Zo noemen hoornisten de mondmusculatuur. Goed presteren in het orkest hangt niet zo zeer van de voorbereiding van de partij zelf af maar wel van de 2 à 3 uren oefeningen om je techniek op orde te houden. Het is vergelijkbaar met sport: de regelmaat en opbouw van trainingen bepalen het succes. Er gaat haast geen dag voorbij zonder hoorn te spelen, echt. Voor mij en mijn collega’s is dat heel normaal. Je hebt zo je vaste inspeelpatronen waaraan je kunt merken hoe de vlag erbij hangt. Een soort systeemcheck. Het kan zijn dat alles al direct functioneert, maar ook zomaar bij vermoeidheid of verkoudheid, dat je wat basisdingen goed moet aanpakken om opgewarmd het podium op te kunnen. Ik ben er klaar voor, de repetitie mag beginnen. Dan nog maar even snel voor sluitingstijd langs de bouwmarkt. 

  

Vrijdag 22 september

Een concertdag staat altijd in het teken van de avond. Mijn handen zijn bezig met klusjes in en om het huis, ik hou me met kleine dingen bezig. Daarna ga ik joggen –  niet onbelangrijk in mijn beroep: lichamelijk fit te blijven. Maar in mijn hoofd ben ik al met muziek bezig. Ik ben gefascineerd geraakt deze week door de Negende van Beethoven. Na vandaag kan ik zeggen dat ik alle vier hoornpartijen gespeeld heb. Iedere keer besef ik meer hoe geniaal Beethoven was. Je hoort soms een beetje Brahms en zelfs af en toe flarden van wat Mahler zou kunnen zijn. Revolutionair is het. Het sterkste vind ik de gekte in de herhalingen, het door elkaar lopen van de thema’s en Beethovens  gevecht met zijn doofheid. Ik pak mijn natuurhoorn en duik in de onschuld van Mozart. Het uurtje studeren gaat snel voorbij en geeft ruimte in mijn hoofd. Tijd om het kostuum te pakken, het zwarte hemd en de stropdas niet te vergeten. Voordat ik het huis verlaat sta ik nog met mijn vrouw in onze nieuwe keuken te praten. De meubels en de apparaten zijn geplaatst, iets meer structuur is er weer in het huis gekomen, prachtig, precies wat we wilden. Ik kijk naar haar buik en zeg: ‘laat hem nu maar komen hoor!’ We zijn nu anderhalve week voor de uitgerekende datum.

 

Beethoven 9 in TiVre sept 2017_foto René Knoop 

 

Zaterdag 23 september

Dit is een vrije dag. De zon schijnt en ik zit met mijn vrouw en mijn dochter Rosalie van anderhalf aan tafel te ontbijten. Ik vertel over het concert gisterenavond, over de energie-uitwisseling tussen het publiek, het koor, solisten en het orkest, over de explosie van applaus dat na zo'n meesterwerk vaak loskomt. 

Na het ontbijt pak ik mij hoorn en ga niet alleen het programma voor de volgende week bekijken maar ook oefeningen doen om in vorm te blijven. Als je achteruit gaat qua embouchure is het gevaar dat kleinigheden dingen ineens mentale problemen kunnen worden.

In de middag ga ik met mijn dochter een fietstocht maken, wat kan ze blij reageren op de nieuwe dingen! Het is een fijne dag, we vieren later nog een verjaardag in de familie en ’s avonds, als we weer thuis zijn, buurten we ook even bij de burenborrel. Het is goed om na zo’n concert weer een beetje te landen en te weten waarvoor je het allemaal doet.

 

Laurens Otto_1

Zondag 24 september

De wekker gaat vandaag om 7.15 uur; voordat ik kan vertrekken moeten er natuurlijk ook weer wat dingen opgestart worden thuis. Voordat Rosalie op is, smeer ik snel een boterhammetje en moet dan al gaan.

Ik zorg altijd dat ik ruim op tijd ben in het Concertgebouw, om de mondspieren op te warmen maar ook om speling te hebben voor eventueel oponthoud onderweg. Op zondagochtend heb je maar één kans en die is ook snel weer voorbij. Het concert gaat goed, het is heerlijk om in zo’n mooie zaal als het Concertgebouw te kunnen spelen. Ze zeggen natuurlijk altijd wel zo makkelijk ‘alles klinkt beter in het concertgebouw’ maar ik kan je verzekeren dat het ook echt zo is!

Nu begint voor mij het weekend. Wellicht dat ik vanavond nog wel zal oefenen omdat er volgende week een modern programma op de lessenaar staat wat weer andere eisen aan me stelt. Maar eerst even genieten, samen even de deur uit en genieten van het lekkere weer. Het leven op deze manier is echt een ongelofelijke rijkdom.

 

Hoornisten RFO

Deel dit artikel